امروزه تبادل داده ها و ردیابی نحوه جابجایی صحیح اطلاعات در سیستم های اطلاعاتی ناهمگون با محدودیت های متفاوت، جزء یکی از نیازهای بخش دولتی می باشد. سازمان‌ها به صورت مستقل و یا بسیار محدود اقدام به ارائه خدمت به شیوه الکترونیکی می‌نمایند و خدماتی که نیازمند برقراری ارتباط بین چند دستگاه اجرایی می‌شود یا ارائه نمی‌گردد و یا از طریق درگاه‌های مختلف (پیشخوان‌های متعدد) در حال ارائه می باشد. شرایط موجود سبب بروز عارضه های منفی متعددی شده است که اهم آن عبارتند از:

  • زمان‌بر بودن ارائه خدمات
  • مکان سوء استفاده، جعل و ...
  • عدم شفافیت اجرای قانون در تمام دستگاه‌ها و نقاط جغرافیایی یک دستگاه
  • در دست نبودن آمار و اطلاعات دقیق
  • تغییرات فرآیندی نامنطبق بین دستگاه‌های اجرایی
  • تنوع بسترهای ارائه خدمات (پیشخوان‌های متعدد برای خدمات متنوع)

مطابق موارد اشاره شده فوق در قانون برنامه پنجم توسعه ایجاد شبکه ملی اطلاعات با هدف توسعه خدمات دولت الکترونیک همراه بوده است که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات متولی معرفی و سازمان فناوری اطلاعات ایران از طرف وزارت بعنوان مجری این پروژه در نظر گرفته شده است.

یکپارچه‌سازی اطلاعات و خدمات در راستای تحقق دولت الکترونیک نیازمند وجود بستری برای تبادل و به اشتراک‌گذاری داده‌ها، اطلاعات و خدمات است. این عمل در لایه‌های مختلف و در فرایندهای کاری ارائه خدمات صورت می‌گیرد. پیاده سازی دولت الکترونیک نیازمند آن است که تمامی سازمان های دولتی برای ارائه خدمات خود داده ها را در دسترس سایرین قرار دهند و با استفاده از فناوری اطلاعات تسهیل در کسب و کار و ارائه هر چه سریعتر خدمت را فراهم آورند که این مهم تنها از طریق اتصال به بستر نرم افزاری مرکز ملی تبادل اطلاعات (GSB) دست می یابد.

GSB مخفف شده Government Service Bus به مفهوم بستر نرم افزاری مرکز تبادل یکپارچه اطلاعات و یکی از ارکان اصلی توسعه زیرساخت دولت الکترونیک می باشد. GSB در حقیقت بستر مشترکی است که در آن برای تسهیل تبادل اطلاعات ناهمگون دولت ، سیستم های واسطه نرم افزاری و سخت افزاری با ساختار یکپارچه طراحی شده است تا رد و بدل اطلاعات میان سازمانهای دولتی به صورت امن و در حداقل زمان ممکن انجام گیرد.

راه اندازی بستر تبادل ملی اطلاعات (GSB) از دو جنبه دارای اهمیت می باشد:

  • یکپارچه سازی سازمان های دولتی به عنوان ارائه دهنده سرویس و اطلاعات برای استفاده در سایر بخش ها در قالبی استاندارد و متحد الشکل
  • هر سازمان دولتی به عنوان دریافت کننده سرویس بتواند به این بستر یکپارچه متصل شده و از خدمات سایر بخش ها استفاده کند.

ردیف

سازمان سرویس دهنده

نام خدمت

متدهای سرویس

1

سازمان مدیریت

سرویس استعلام کارکنان دولت

استعلام کارکنان

2

سازمان ثبت احوال

سرویس استعلام هویت

استعلام هویت (شامل 11 متد)  بر اساس فیلدهای ذیل:

تاریخ تولد – سریال شناسنامه – شماره شناسنامه – سری شناسنامه – نام – نام خانوادگی – پسوند و پیشوند نام – نام پدر – جنسیت – تاریخ تولد – کد ملی

سرویس عکس

احراز هویت (شامل 6 متد)

3

شرکت پست جمهوری اسلامی ایران

سرویس استعلام کدپستی

دریافت نشانی با کد پستی

دریافت نشانی به صورت رشته ای

دریافت تلفن ثابت با کد پستی

دریافت نشانی و تلفن ثابت با کد پستی

دریافت مختصات جغرافیایی با کدپستی

دریافت نشانی ، تلفن و مختصات جغرافیایی با کد پستی

دریافت کد فعالیت (ISIC V.4) با استفاده از کدپستی

دریافت اطلاعات کارگاه (نام کارگاه و نوع فعالیتبا استفاده از کدپستی

دریافت کدپستی با استفاده از تلفن ثابت

دریافت نشانی با استفاده از تلفن ثابت

دریافت کدپستی و نشانی با تلفن

دریافت کد فعالیت (ISIC V.4) با استفاده از تلفن ثابت

دریافت اطلاعات کارگاه (نام کارگاه و نوع فعالیت ) با استفاده از تلفن ثابت

دریافت مختصات جغرافیایی با استفاده از تلفن

فهرست متدهای مربوط به گواهی کدپستی

تولید گواهی کدپستی

اعتبارسنجی و دریافت اطلاعات گواهی کدپستی

سایر متدهای وب سرویس

دریافت کدپستی با نشانی

اعتبارسنجی کدپستی

4

وزارت بهداشت

سرویس استعلام ارائه دهنده خدمت

استعلام ارائه دهنده با کد سازمان نظام پزشکي

استعلام ارائه دهنده با کدملي

سرویس روکش اسناد بیمارستان

Save Patient Bill

Save Patient Bill Secure

سرویس ثبت وضعیت تخت

Set Hospital Beds

سرویس کدگذاری

اعتبار سنجي کد و مقدار

سرویس استعلام افراد

استعلام کارت بهداشت افراد با استفاده از کد ملي

Get Graduated Info

Get Person Salamat Insurance By National Code

Register Birth

Validate Graduated Info

سرویس سازمانها

افزودن سازمان جديد به پايگاه

Get Hospital Grade By Organization ID 8 Digit

استعلام اطلاعات سازمان با شناسه سپاس

استعلام اطلاعات سازمان با شناسه هشت رقمي پايگاه

Get Updated Organization From Date With Parent Organization

Validate Organization

5

بنیاد شهید و امور ایثارگران

سرویس استعلام دریافت تخفیف بلیط هواپیما
مخصوص افراد از دید بنیاد شهید و امور ایثارگران

سرویس استعلام تخفیف

6

بیمه سلامت

سرویس مدیریت خدمات

بیمه شدگان

دریافت اطلاعات بیمه شده و پاسخ حساب بیمه ای (شامل 4 متد)

دریافت خدمت سلامت و تولید کد سماد

اعلام آرایه خدمت

سرویس احراز هویت

احراز هویت کاربر با استفاده از توکن HTTP

تعریف سطوح دسترسی

7

وزارت راه و شهر سازی

سرویس استعلام

استعلام اطلاعات رانندگان ، ناوگان باری  و ناوگان مسافری شامل 36 متد

8

شرکت رجا

سرویس رزرو بلیط

شامل 4 متد

9

سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی

سرویس شاهکار

احراز هویت بر اساس شماره تلفن همراه

10

سازمان تامین اجتماعی

سرویس استحقاق بیمه تامین اجتماعی

استعلام مشخصات و نمایش وضعیت بیمه شده

11

وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی

سرویس استحقاق بیمه

استعلام مشخصات و نمایش وضعیت بیمه شده

ردیف

نام دستگاه های متصل به شبکه ملی اطلاعات

ردیف

نام دستگاه های متصل به شبکه ملی اطلاعات

1

سازمان امور مالیاتی

2

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی

3

شركت پست

4

سازمان بیمه سلامت ایران

5

وزارت آموزش و پرورش

6

وزارت جهاد کشاورزی

7

وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعی

8

سازمان حفاظت محیط زیست

9

وزارت امور اقتصادی و دارایی

10

سازمان ثبت احوال كشور

11

سازمان بهزیستی

12

شهرداري مشهد

13

دیوان محاسبات کشور

14

سازمان مدیریت و برنامه ریزی

15

سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی

16

کمیته امداد امام خمینی

17

شرکت راه آهن جمهوری اسلامی  ایران

18

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

19

مرکز آمار ایران

20

بنیاد شهید و امور ایثارگران

21

صندوق توسعه ملی

22

بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران

23

شرکت بیمه ایران

24

بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران

25

بانك ملي ايران

26

بانك سپه

27

بانک مسکن

28

بانك كشاورزي

29

بانک توسعه تعاون

30

بانک توسعه صادرات

31

بانک صنعت و معدن

32

پست بانک ایران

33

سازمان امور عشایر ایران

34

سازمان جنگل‌ها و مراتع و آبخیزداری کشور

35

سازمان دامپزشکی کشور

36

وزارت راه و شهرسازی

37

سازمان بنادر و دریانوردی

38

سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای

39

شرکت مادر تخصصی فرودگاههای کشور

40

سازمان ملی زمین و مسکن

41

شركت عمران و بهسازي شهري ايران

42

شرکت مادرتخصصی ساخت وتوسعه زیربناهای حمل و نقل کشور

43

وزارت صنعت، معدن و تجارت

44

سازمان توسعه و  نوسازی معادن و صنایع معدنی

45

سازمان ملی استاندارد ایران

46

سازمان حج و زیارت

47

شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران

48

شرکت ملی پخش و پالایش فراورده های نفتی ایران

49

شرکت ملی گاز ایران

50

وزارت نیرو

51

قوه قضاییه دادگستری جمهوری اسلامی ایران

52

حوزه فرهنگی و هنری سازمان تبلیغات اسلامی

53

نهاد کتابخانه‌ عمومی کشور

54

گمرک جمهوری اسلامی ایران

55

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

56

شرکت تولید انتقال و توزیع نیروی برق ایران - توانیر

57

صندوق تامین خسارت های بدنی

58

سازمان آموزش فنی و حرفه ای

59

شزکت مدیریت منابع آب

60

شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور

61

شرکت حمل و نقل ریلی (رجا)

62

سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران

63

بنیاد مسکن انقلاب اسلامی

64

سازمان هواشناسی کشور

65

سازمان مجری ساختمان‌ها و تاسیسات دولتی و عمومی

66

صندوق بازنشستگی کشور

67

جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران

68

جهاد دانشگاهی

69

سازمان سنجش و آموزش کشور

70

وزارت علوم تحقیقات و فناوری

71

سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

72

سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی وگردشگری کشور

73

شرکت ملی نفت ایران

74

شرکت هواپیمایی ایران ایران ایر(هما)

75

سازمان نوسازی،توسعه و تجهیز مدارس کشور

76

معاونت علم و فناوري رياست جمهوري

77

دانشگاه امیر کبیر

78

دانشگاه تهران

79

سازمان آموزش و پرورش استثنایی

80

سازمان بورس اوراق بهادار

81

پژوهشگاه نيرو

82

مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی

83

دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی

84

نهاد ریاست جمهوری

85

وزارت امور خارجه

86

وزارت کشور

87

صندوق کارآفرینی مهر امید

88

شرکت مادر تخصصی ساخت وتولید کالای آب و برق (ساتکاب)

89

دانشکاه شهید بهشتی

90

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

91

سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران

92

دانشگاه علامه طباطبایی

93

دانشگاه پیام نور

94

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

95

وزارت ورزش و امور جوانان

96

سازمان آموزش فنی حرفه ای کشور

97

سازمان تامین اجتماعی

98

شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران (شركت ملي پتروشيمي ايران)

99

سازمان هواپیمایی کشوری

100

سازمان تعزیرات حکومتی

101

بانک رفاه

102

سازمان تبلیغات اسلامی

103

سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور

104

اتاق اصناف ایران

105

معاونت حقوقی و امور مجلس سپاه

106

صنایع هوایی وزارت دفاع

107

موسسه نشر آثار امام

108

امنیت شبکه ( سازمان تنظیم )